Welcome in Greece Welcome in Greece

 

Welcome in Greece

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΖΟΝΤΑΣ
Είδη και επιλογή φακών pdf
................
................

HomeInitial    HomeBack   
.


   Επιλογή Φακού   


Είδη φακών
Macro

Στην περίπτωση που έχετε DSLR κάμερα, η επιλογή του σωστού φακού είναι πολύ σημαντική. Φωτογραφίσετε μικρά αντικείμενα, λουλούδια και άλλα θέμτα από πολύ κοντά, θα πρέπει να επιλέξετε φακό macro. Οι φακοί macro επιτρέπουν την αποτελεσματικότερη εστίαση σε κοντινά θέματα και χαρακτηρίζονται από τον λόγο απεικόνισης.
Για παράδειγμα, με έναν φακό 1:1 το αντικείμενο στο οποίο εστιάζετε εμφανίζεται στο φυσιολογικό του μέγεθος στην εικόνα. Ένας λόγος 2:1 διπλασιάζει το μέγεθος του αντικειμένου, ενώ υπάρχουν φακοί macro με λόγο έως και +10:1.

Τηλεφακός

Ένας τηλεφακός με δυνατότητα ζουμ σας επιτρέπει να φωτογραφίσετε θέματα που βρίσκονται πολύ μακριά. Οποιοσδήποτε φακός μεγαλύτερος από 70 χιλιοστά θεωρείται τηλεφακός. Αυτοί οι φακοί έχουν το χαρακτηριστικό "συμπίεσης" του χώρου, έτσι ώστε όσο μεγαλύτερο είναι το ζουμ του φακού, τόσο πιο κοντά το ένα στο άλλο θα φαίνονται τα αντικείμενα στην εικόνα.

Ευρυγώνιος φακός

Για τη φωτογράφιση τοπίων ή εσωτερικών χώρων ενδείκνυται η χρήση ενός ευρυγώνιου φακού. Αυτοί – αντίθετα από τους τηλεφακούς - "ανοίγουν" το πεδίο απεικόνισης και σας επιτρέπουν να απαθανατίζετε έναν χώρο σε μεγαλύτερο εύρος, χωρίς να χρειάζεται να απομακρυνθείτε από το θέμα σας.
Οποιοσδήποτε φακός μικρότερος από 35 χιλιοστά θεωρείται ευρυγώνιος. Ουσιαστικά, όσο μικρότερος είναι ο αριθμός, τόσο μεγαλύτερη είναι η γωνία λήψης και το εύρος της απεικόνισης.

Φακοί zoom

Τις δυνατότητες zoom του φακού της μηχανής σας μπορείτε να τις δείτε άμεσα από τις δυνατότητες αυξομοίωσης της εστιακής απόστασης του φακού, η οποία εκφέρεται σε χιλιοστά (mm) και αναγράφεται συνήθως πάνω στο φακό. Οι περισσότεροι κατασκευαστές συνηθίζουν να αναγάγουν την τιμή της εστιασκής απόστασης σε αριθμό συγκρίσιμο με εκείνο μιας αναλογικής μηχανής 35mm, το οποίο αποτελεί στάνταρ.

Έτσι π.χ. μια μηχανή με εστιακή απόσταση 35-105mm σημαίνει ότι έχει δυνατότητα zoom 3x. Όταν χρησιμοποιείτε τη μηχανή χωρίς zoom (στη συγκεκριμένη περίπτωση στα 35mm, η μηχανή μπορεί να συλλάβει το μέγιστο δυνατό οπτικό πεδίο, όπως φαίνεται και στο σχετικό σχεδιάγραμμα.
Τότε, όπως λέμε, φωτογραφίζουμε σε ευγώνια θέση (wide angle position). Όταν χρησιμοποιούμε ακραίες τιμές zoom, δηλ. όσο αυξάνουμε την εστιακή απόσταση, τότε πηγαίνουμε σε θέση τηλεφακού (telefocus).   Όπως και στην περίπτωση χρήσης κυαλιών, έτσι και μια φωτογραφική μηχανή με υψηλό επίπεδο zoom μας διευκολύνει ώστε να φωτογραφήσουμε θέματα τα οποία δεν μπορούμε (ή δε θέλουμε) να πλησιάσουμε για πολλούς και διάφορους λόγους. Η επιλογή μηχανής με φακό (ακριβέστερα: σύστημα φακών, καθώς σε πολλές περιπτώσεις χρησιμοποιούνται επάλληλοι φακοί διαφορετικών σχημάτων ακόμα και πάνω από 10 τον αριθμό) υψηλού zoom είναι καλή επιλογή γα όσους φωτογραφίζουν αθλητικά γεγονότα (π.χ. ποδοσφαιρικό αγώνα, αγώνες αυτοκινήτων) και εκ των πραγμάτων δεν μπορούν να βρίσκονται κοντά στο επίκεντρο της δράσης.
Επίσης μηχανές με υψηλό zoom είναι ιδανικές για παρατηρησιακούς σκοπούς όπως π.χ. παρακολούθηση κινήσεων πτηνών και άλλων ζώων (το λεγόμενο "birdwatching" το οποίο είναι δημοφιλές χόμπυ στο εξωτερικό), και φυσικά στην αστρονομία και συγκεκριμένα στην αστροφωτογράφηση (κυρίως ηλιακές και σεληνιακές παρατηρήσεις).

Επίσης μην ξεχνάμε ότι η «τηλεφωτογράφηση» μπορεί να μας δώσει πολύ καλά ανθρώπινα πορτραίτα και μάλιστα καθώς το αντικείμενό μας θα είναι μακρυά μας, η έκφρασή του θα είναι περισσότερο φυσιολογική και λιγότερο επιτηδευμένη.

Ωστόσο, κατά την επιλογή μηχανής με μεγάλο zoom πρέπει να έχετε υπόψη σας τα εξής:
    · Όσο περισσότερο zoom κάνουμε, τόσο περισσότερο κάθε αστάθεια του χεριού μας προκαλεί πολύ χειρότερο κούνημα («φλουτάρισμα») στη φωτογραφία, απ' ότι όταν δε χρησιμοποιούμε zoom. Για αυτό είναι πολύ χρήσιμο ο φακός να διαθέτει σύστημα σταθεροποίησης (stabilizer). Συχνά οικονομικές μηχανές με τηλεφακό της τάξης του 8 ή 10x δε διαθέτουν τέτοι σύστημα και είναι δύσκολες στο χειρισμό καθώς χρειάζονται τρίποδο για να μην έχετε προβλήματα.
    · Όσο περισσότερο zoom κάνετε τόσο «επιταχύνεται» το κινούμενο αντικείμενο που θέλετε να φωτογραφήσετε και τόσο πιο γρήγορα φεύγει από το κάδρο σας. Και πάλι η χρήση τριπόδου είναι απαραίτητη ώστε να μπορείτε να κινείτε εύκολα τη μηχανή στον οριζόντιο άξονα παρακολουθώντας την κίνηση ("panning").
    · Όσο μεγαλύτερο επίπεδο zoom χρησιμοποιείτε τόσο πιο εμφανές είναι το φαινόμενο "vignetting" δηλαδή η εμφάνιση σκοτεινών τριγωνικών περιοχών στις γωνίες της φωτογραφίας. Αυτό το φαινόμενο είναι περισσότερο εμφανές σε θέματα με ανοιχτώχρωμες επιφάνειες. Ωστόσο και πάλι αυτό επαφίεται περισσότερο στην ποιότητα των φακών.

Κάπου εδώ πρέπει να κάνουμε μια σαφή διάκριση ανάμεσα στο οπτικό (optical) και το ψηφιακό (digital) zoom:
στην πρώτη περίπτωση το zoom επιτυγχάνεται από το ίδιο το σύστημα φακών ενώ στη δεύτερη περίπτωση το zoom γίνεται με «τεχνητό», θα λέγαμε, τρόπο από τον ψηφιακό επεξεργαστή της μηχανής: για να γίνει αυτό η μηχανή χρησιμοποιεί έναν ειδικό μαθηματικό αλγόριθμο (interpolation) προκειμένου να μεγενθύνει την εικόνα γεμίζοντας τα κενά ανάμεσα στα pixels της εικόνας με χρώμα το οποίο υπολογίζει από το μέσο όσο των δύο γειτονικών pixels. Είναι σαφή τρία πράγματα:

    1. το ψηφιακό zoom δεν προσθέτει νέες λεπτομέρειες στην εικόνα, απλώς δίνει την εντύπωση του μεγαλύτερου μεγέθους,
    2. το ψηφιακό zoom πάντα αλλοιώνει την εικόνα και αυτό χειροτερεύει αν η ποιότητα του αλγορίθμου interpolation δεν είναι καλή,
    3. αντί να χρησιμοποιείτε ψηφιακό zoom καλύτερα είναι να μην το χρησιμοποιείτε και αντ' αυτού να μεγενθύνετε την εικόνα εκ των υστέρων με πρόγραμμα επεξεργασίας εικόνας.

Ένα μόνιμο πρόβλημα με τη λειτουργία macro είναι ότι προκειμένου να επιτευχθεί μέγιστη εστίαση από κοντινή απόσταση, μειώνεται δραματικά το βάθος πεδίου (πρβλ. προηγούμενο άρθρο τ.3 σελ.168), οπότε έχουμε το εξής πρόβλημα: το κέντρο του θέματός μας παρουσιάζεται καθαρό και εστιασμένο, αλλά το μπροστινό μέρος του, όπως και το φόντο είναι θολά. Παρότι αυτό μπορεί να λειτουργήσει ως ειδικό εφέ για την επίτευξη εντυπωσιακών και ασυνήθιστων θεμάτων, ορισμένες φορές δεν είναι θεμιτό. Για να το αντιμετωπίσετε αυτό μπορείτε είτε να χρησιμοποιήσετε την τεχνική της τρίτης μεθόδου που περιγράψαμε λίγο παραπάνω, όπως επίσης και να χρησιμοποιήσετε τις δυνατότητες της χειροκίνητης εστίασης της μηχανής, αν βέβαια υπάρχει.

Επίσης για να τελειοποιήσετε τις μακροφωτογραφήσεις σας μπορείτε να ακοουθήσετε τις ακόλουθες τεχνικές:

    · Δοκιμάστε να χαμηλώσετε την ταχύτητα κλείστρου ώστε το θέμα σας να φωτιστεί καλύτερα, αφού σε κατάσταση macro το διάφραγμα μικραίνει, αφήνοντας λιγότερο φως να διέλθει.
    · Χρησιμοποιήστε τρίποδο καθώς σε κάθε μεγέθυνση το θέμα ξεφεύγει πολύ εύκολα έξω από το κάδρο σας.
    · Αν φωτογραφίζετε αντικείμενα όπως λουλούδια ή έντομα και επικρατεί δυνατός άνεμος προσπαθήστε να μειώσετε τις επιδράσεις του με κάποιο προπέτασμα.
    · Φωτίστε με κάποια λάμπα λευκού φωτός το θέμα σας υπό γωνία, αν φωτογραφίζετε σε εσωτερικό χώρο.

Το μεγάλο πλεονέκτημα των μηχανών ριφλέξ είναι η απαράμμιλη ευελιξία τους ως προς την απόλυτη προσαρμογή τους στο είδος της φωτογράφησης που επιθυμείτε με την εναλλαγή του συστήματος φακών.
Παρακάτω μπορείτε να δείτε χαρακτηριστικά παραδείγματα φακών macro και zoom.
Αν οι φακοί zoom είναι η πλέον κατάλληλη επιλογή για απαθανάτιση μακρινών θεμάτων και αιχμαλώτιση εντυπωσιακών στιγμιοτύπων από αθλητικά γεγονότα, υπάρχουν πολλά θέματα που αναδεικνύονται καλύτερα από ένα φακό με ευρύ οριζόντιο πεδίο και μεγάλες δυνατότητες σε ευρεία θέση (wide angle position).
Όπως και στην περίπτωση των φακών zoom και macro για ριφλέξ μηχανές, έτσι υπάρχουν και ανάλογα συστήματα φακών ειδικά για φωτογράφηση τοπίων και πανοραμάτων (wide lenses).

Όπως είδαμε, οι διαφορές μεταξύ οπτικού και ψηφιακού zoom είναι θεμελιώδεις και η διαφορά ποιότητας του τελικού αποτελέσματος είναι ιδιαίτερα αισθητή.
Με ανάλογο τρόπο, υπάρχει οπτική και ψηφιακή σταθεροποίηση εικόνας, όταν χρησιμοποιούμε μεγάλο επίπεδο zoom. Και σε αυτήν την περίπτωση, το οπτικό σύστημα σταθεροποίησης είναι πολύ πιο αποτελεσματικό από το ψηφιακό.

Ένα οπτικό σύστημα σταθεροποίησης (stabilizer), αντισταθμίζει το τρέμουλο των χεριών μας, το οποίο, ειδικά σε μεγάλα επίπεδα zoom, μας εμποδίζει να πάρουμε καθαρές φωτογραφίες, ενώ πολλές φορές μας κάνει να μην μπορούμε καν να καδράρουμε σωστά και να χάνουμε από το σκόπευτρό μας το θέμα που θέλουμε να φωτογραφίσουμε. Αυτονόητο μάλλον είναι στην τελευταία περίπτωση, πως δεν μπορούμε επίσης καν να εστιάσουμε σωστά, ειδικά μάλιστα όταν χρησιμοποιούμε μια μηχανή compact, η οποία υστερεί στην ταχύτητα "λοκαρίσματος" σε σχέση με μια DSLR.

Ο οπτικός σταθεροποιητής μπορεί να βρίσκεται, είτε στο σώμα της μηχανής μας, είτε στο φακό, αν πρόκειται για αποσπώμενο φακό που προορίζεται για ενσωμάτωση σε DSLR. Στη δεύτερη περίπτωση, το σύστημα σταθεροποίησης είναι συνήθως πιο αποτελεσματικό, αφού είναι προσαρμοσμένο στο συγκεκριμένο σύστημα φακού (ας μην ξεχνάμε ότι στην πραγματικότητα, όταν μιλάμε για "φακό", πρόκειται στην πραγματικότητα για ένα πολύπλοκο σύστημα επάλληλων φακών διαφορετικής γεωμετρίας).

Ένα σύστημα σταθεροποίησης της εικόνας λειτουργεί με έναν από τους δύο τρόπους:

    · Μετακινεί τα ίδια τα στοιχεία του φακού, σε μια προσπάθεια εξισορρόπησης των κραδασμών, για να βγει η φωτογραφία μας καθαρή.
    · Μετακινεί τον ίδιο τον αισθητήρα, με ανάλογο τρόπο, επιτυγχάνοντας ανάλογο αποτέλεσμα.

Σε όλο και περισσότερες μηχανές DSLR, ο οπτικός σταθεροποιητής είναι ενσωματωμένος στο σώμα της μηχανής. Σε αυτήν την περίπτωση, αν και ο φακός διαθέτει το δικό του stabilizer, θα πρέπει να απενεργοποιήσετε κάποιον από τους δύο, καθώς το τελικό αποτέλεσμα θα είναι μια... υπέροχη θολούρα.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το stabilizer "Super SteadyShot" που περιέχουν οι μηχανές DSLR Sony Alpha, όπως φαίνεται και στη συγκεκριμένη σχηματική απεικόνιση:

Στον αντίποδα, συναντούμε το ψηφιακό zoom, το οποίο εφαρμόζεται στις πιο οικονομικές μηχανές compact:
στη συγκεκριμένη περίπτωση, η μηχανή χρησιμοποιεί software σε μια προσπάθεια να καθαρίσει την κουνημένη φωτογραφία. Επίσης πραγματοποιεί μια σειρά από άλλες ενέργειες, όπως π.χ. την αύξηση της ευαισθησίας ISO, για να μειώσει έτσι τον απαιτούμενο χρόνο έκθεσης κι έτσι και τις πιθανότητες να βγει η φωτογραφία θολή.

Όπως είναι προφανές, η προσέγγιση αυτή είναι λιγότερο αποτελεσματική, στο βαθμό μάλιστα που "πειράζει" βασικές παραμέτρους έκθεσης, κάτι που πρέπει, γενικά, να αποφεύγουμε, γιατί έτσι χάνουμε τον έλεγχο από τον τρόπο που βγαίνει η φωτογραφία μας.
Να σημειώσουμε ότι ορισμένες φωτογραφικές μηχανές compact συνδυάζουν οπτικό και ψηφιακό σύστημα σταθεροποίησης, με ποικίλα αποτελέσματα, ανάλογα με την ποιότητα του software της μηχανής.

Είδη φακών

.

Top

© Giorgio Peppas



Welcome in Greece

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΖΟΝΤΑΣ
...............
...............
...............
...............