Welcome in Greece Welcome in Greece

 

Welcome in Greece

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΖΟΝΤΑΣ
..................
Υπερεστιακή απόσταση και βάθος πεδίου
..................

HomeInitial    HomeBack   
.



Υπερεστιακή απόσταση και βάθος πεδίου .


Η αύξηση του βάθους του πεδίου, δηλαδή η επιμήκυνση της περιοχής της εικόνας που φαίνεται εντός εστίασης (με την παραδοχή ότι δουλεύουμε με τον ίδιο φακό), γίνεται εάν κλείσουμε το διάφραγμα. Σε κλειστά διαφράγματα (π.χ. f/11, f/16, f/22 κλπ) και όταν χρησιμοποιούμε ευρυγώνιο φακό, συνήθως όλο το εύρος της περιοχής που καταγράφεται στο φιλμ βγαίνει εστιασμένο. Μια άλλη παράμετρος η οποία επηρεάζει το βάθος πεδίου είναι το πόσο κοντά ή πόσο μακριά στην μηχανή βρίσκεται το σημείο όπου έχουμε εστιάσει το φακό. Όταν η εστίαση γίνει σε σημείο που είναι αρκετά απομακρυσμένο, τότε το βάθος πεδίου μεγαλώνει ακόμη περισσότερο. Μπορούμε να επιτύχουμε λοιπόν πλήρη εστίαση όλης της περιοχής που φωτογραφίζουμε, ειδικά στην η περίπτωση τοπίων, εάν να χρησιμοποιήσουμε ευρυγώνιο, να εστιάσουμε στο άπειρο και να ρυθμίσουμε το διάφραγμα σε μικρό άνοιγμα. Αυτός είναι ένας χονδρικός τρόπος μεγιστοποίησης του βάθους πεδίου. Εάν όμως μεγεθύνουμε αρκετά την τελική φωτογραφία, θα διαπιστώσουμε ότι παρόλα αυτά, ένα ποσοστό του πεδίου δεν έχει τη μέγιστη ευκρίνεια που θα μπορούσε να καταγράψει ο φακός. Το ποσοστό αυτό του πεδίου θα βρίσκεται εμπρός από το θέμα, δηλαδή πιο κοντά στη μηχανή. Η έλλειψη της ευκρίνειας σε μια τέτοια περίπτωση θα είναι ιδιαίτερα εμφανής εάν στο πρώτο πλάνο υπάρχουν κάποια στοιχεία με υφή, τα οποία μάλιστα θα θέλουμε να ?γράψουν? καλά. Από την άλλη πλευρά, εάν εστιάσουμε στα στοιχεία αυτά του πρώτου πλάνου και χρησιμοποιήσουμε μικρό διάφραγμα, ευρυγώνιο φακό, κλπ. τότε τα πλέον απόμακρα σημεία και λεπτομέρειες θα τείνουν να καταγραφούν με τη σειρά τους με χαμηλότερο επίπεδο ευκρίνειας, κάτι ίσως ιδιαίτερα ενοχλητικό στη σύνθεση της εικόνας. Εδώ δεν εννοούμε την περίπτωση όπου επιθυμούμε το φόντο της εικόνας να βγει επίτηδες εκτός εστίασης, για λόγους επιλεκτικής απομόνωσης λεπτομερειών.

Μια επιτυχημένη φωτογραφία τοπίου, από πλευράς σύνθεσης και τακτοποίησης των διαφόρων στοιχείων που περιλαμβάνει, αλλά και από πλευράς καταγραφής, θα πρέπει να περιέχει ευκρινείς λεπτομέρειες σε όλο του εύρος της. Αυτός βέβαια είναι ένας ?κλασσικός? κανόνας φωτογράφησης τοπίων και δεν ισχύει σε κάθε περίπτωση. Αντίθετα, έχουν καταγραφεί καταπληκτικές φωτογραφίες τοπίων όπου μόνο μια μικρή περιοχή φαίνεται με απόλυτη ευκρίνεια, και ταυτόχρονα αποδίδεται έντονη συναισθηματική φόρτιση. Εδώ όμως, εξετάζουμε από τεχνικής πλευράς τη μεγιστοποίηση του βάθους του πεδίου, οπότε δεν θα ασχοληθούμε με τις εναλλακτικές προτάσεις σύνθεσης που μπορούν να χρησιμοποιηθούν στην πετυχημένη φωτογραφία τοπίου.

Αν απλά εστιάσετε στο άπειρο η ζώνη του βάθους πεδίου στο παράδειγμα αυτό εκτείνεται πέρα από τα δένδρα ως τα βουνά (αριστερά). Με την αξιοποίηση της υπερεστιακής απόστασης (δεξιά) μπορούμε να αποδοθεί με ευκρίνεια και η συστάδα των δένδρων (φακός 28mm απόσταση μηχανής-δένδρων 5m, διάφραγμα εργασίας f/11)

Το συχνά παραμελημένο εργαλείο που προσφέρει η εμπειρία είναι η χρήση της υπερεστιακής απόστασης ή αλλιώς του υπερεστιακού σημείου. Το σημείο αυτό ορίζεται ως το πλησιέστερο σημείο προς τη μηχανή το οποίο καταγράφεται ευκρινές σε κάποιο συγκεκριμένο διάφραγμα, όταν ο φακός έχει εστιαστεί στο άπειρο. Μόλις εντοπιστεί το σημείο αυτό, τότε είναι δυνατή η αύξηση του βάθους πεδίου στο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό που επιτρέπει ο φακός και το διάφραγμα που έχουμε ρυθμίσει. Για την εύρεση του σημείου αυτού, ο φακός μας πρέπει να διαθέτει κλίμακα βάθους πεδίου.

Ακολουθούμε την εξής διαδικασία:

? Εστιάζουμε στο άπειρο.
? Τοποθετούμε το διάφραγμα που επιθυμούμε. Τείνουμε να αποφεύγουμε τα πλέον μικρά διαφράγματα (δηλ. f/22, f/32 κλπ), διότι σε αυτά είναι αρκετά εμφανής η μείωση της ευκρίνειας λόγω σφάλματος περίθλασης (diffraction). Ας υποθέσουμε λοιπόν ότι έχουμε ρυθμίσει το φακό σε διάφραγμα f/16.
? Στην κλίμακα βάθους πεδίου βλέπουμε ποιο είναι το πλησιέστερο σημείο που θα καταγραφεί εντός εστίασης σύμφωνα με το διάφραγμα f/16 που τοποθετήσαμε. Ας υποθέσουμε ότι το σημείο αυτό βρίσκεται στα 10 μέτρα (κάτι που ισχύει στον κοντό τηλεφακό 100 mm του εικονογραφημένου παραδείγματος -κάτω- ενώ θα ήταν πιο μικρή π.χ. 5m σε ευρυγώνιο φακό) . Η απόσταση αυτή υποδεικνύεται επάνω στο δακτύλιο των αποστάσεων από την ένδειξη f/16 της κλίμακας βάθους πεδίου.
? Στρέφουμε το δακτύλιο της εστίασης του φακού, έτσι ώστε η ένδειξη των 10 μέτρων να πέσει στον δείκτη των αποστάσεων.

Με τον τρόπο αυτό επεκτείναμε το εύρος της εντός εστίασης εικόνας, περιλαμβάνοντας και την περιοχή του άπειρου που θα αντιστοιχιζόταν άσκοπα στο βάθος πεδίου. «Μεταφέραμε» με άλλα λόγια, το βάθος πεδίου πιο κοντά προς τη μηχανή, οπότε αυτό μεγάλωσε. Στο παραπάνω παράδειγμα, μόλις στρέψουμε το δακτύλιο της εστίασης του φακού, έτσι ώστε η ένδειξη των 10 μέτρων να πέσει στον δείκτη των αποστάσεων, θα δούμε ότι η ένδειξη του απείρου της κλίμακας αποστάσεων, θα συμπέσει με την άλλη ένδειξη f/11 της κλίμακας βάθους πεδίου. Αυτός είναι ένας άλλος (και ίσως πιο γρήγορος) τρόπος για την εμπειρική ρύθμιση της υπερεστιακής απόστασης. Μπορούμε δηλαδή, μόλις εστιάσουμε το άπειρο, να ρυθμίσουμε το διάφραγμα που επιθυμούμε και μετά να στρέψουμε την ένδειξη του απείρου (της κλίμακας αποστάσεων) να συμπέσει με την ένδειξη διαφράγματος f/16 της κλίμακας βάθους πεδίου, στην περίπτωση του παραδείγματος. Όταν αυτή η πολύ απλή διαδικασία μας γίνει δεύτερη φύση θα διαπιστώσουμε ότι, εκτός από τα μεγαλύτερα βάθη πεδίου, το επιπλέον συγκριτικό πλεονέκτημα αφορά τη χρήση μεσαίων διαφραγμάτων, στα οποία δεν διαπιστώνεται η πτώση ευκρίνειας λόγω περίθλασης που παρατηρείται στα πολύ κλειστά διαφράγματα. Έτσι, αξιοποιούμε τη μέγιστη καταγραφική ικανότητα του φακού και συνεπώς του φιλμ.

Πέραν από την υπερεστιακή απόσταση: συμβουλές για ακόμη πιο ευκρινή τοπία

? Επιλέξτε το τρίποδο που θα αγοράσετε με προσοχή και σύνεση. Τα υπερβολικά ελαφρά τρίποδα, ιδιαίτερα αυτά που κυκλοφορούν τελευταία στην αγορά, είναι ασταθή σε απότομες ριπές του αέρα (εννοείται όταν βρισκόματε σε υπαίθρια μέρη) και πέρα από την κακή σταθερότητα, διακυβεύουν την ...αρτιμέλεια του εξοπλισμού σας.
? Αν η μηχανή διαθέτει δυνατότητα κλειδώματος του καθρέπτη πριν από την απελευθέρωση του κλείστρου (mirror lockup), χρησιμοποιήστε την! Δεν την ενσωμάτωσε ο κατασκευαστής της μηχανής χωρίς λόγο!
? Προσπαθήστε να εντοπίσετε απάνεμα μέρη. Εάν αυτό δεν είναι εφικτό, περιμένετε καρτερικά και πατήστε το κουμπί της λήψης σε κενά των ριπών του αέρα.
? Πάντα τοποθετείτε παρασολέιγ στο φακό. Ειδικά στον ευρυγώνιο. ?Χρησιμοποιήστε φίλτρο πόλωσης (σε έγχρωμο φιλμ) ή έγχρωμα φίλτρα ελέγχου της αντίθεσης (σε ασπρόμαυρο φιλμ).
? Το κυνήγι της απόλυτης ευκρίνειας δεν έχει νόημα αν ο φακός δεν είναι καθαρός. Ελέγχετε τα κρύσταλλα σε τακτική βάση.

Πηγή : Κείμενα:Βαγγέλης Βασαλάκης

.

Top

© Giorgio Peppas



Welcome in Greece

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΖΟΝΤΑΣ
.............
.............