ΓΕΝΙΚΑ

Μεταξύ των πρώτων ανθρωπίνων προσπαθειών για την προστασία των θη­ραμάτων και την αύξηση των πληθυσμών τους ιδιαίτερη θέση σε πολλές χώρες του κόσμου κατέχει ακόμη η εξαφάνιση των «επιβλαβών» δηλ. των αρπακτικών εκείνων ειδών, τα οποία προξενούν ζημιές στην θηραματική πανίδα. Η έννοια όμως του «επιβλαβούς» έχει σήμερα αναθεωρηθεί μετά την αναγνώριση του ρυθμιστικού τους ρόλου στη διατήρηση της βιολογικής ισορροπίας του οικοσυστήματος και της ευεργε­τικής επίδρασης που αυτά ασκούν στη διατήρηση υγιών και άριστων γενετικά πλη­θυσμών.

Με βάση τα τελευταία γίνεται φανερό, ότι πρέπει να επιδιώκεται ο έλεγ­χος της αυξήσεως των «επιβλαβών» θηραμάτων όχι όμως και η εξαφάνιση τους.

Αυτό δε πρέπει να γίνεται μόνο σε περιπτώσεις που τα «επιβλαβή» επηρεά­ζουν άμεσα και σε μεγάλο βαθμό τις οικονομικές δραστηριότητες του ανθρώπου (θηραματοπονία, γεωργία, κτηνοτροφία). Σε περίπτωση εξαφανίσεως των «επιβλα­βών» θηραμάτων, αρχικά βέβαια είναι δυνατόν να παρατηρηθούν θετικά αποτελέ­σματα όσον αφορά την πληθυσμιακή αύξηση των άλλων θηραμάτων, όμως η αύξηση αυτή είναι προσωρινή. Έτσι μόλις οι εν λόγω πληθυσμοί υπερβούν τα όρια της ζωο-χωρητικότητας του βιοτόπου, παρατηρείται αφενός απότομη και σημαντική μείωση λόγω τροφοπενίας, ασθενειών, παρασίτων κ.λ.π. και αφ' ετέρου σοβαρές διαταραχές της ισορροπίας του οικοσυστήματος.

Στην κατηγορία των αρπακτικών ανήκουν πολλά πτηνά και θηλαστικά από τα οποία άλλα είναι σπάνια και άλλα κοινά. Η Κοινοτική αλλά και η Εθνική νομοθεσία προστατεύει πολλά από αυτά και κάποια άλλα τα θεωρεί «επιβλαβή» και επιτρέπει υπό όρους τον έλεγχο των πληθυσμών τους.

Προστατευόμενα αρπακτικά στην χώρα μας είναι: "Όλα τα ιερακόμορφα και αε­τόμορφα (αετοί, γεράκια, γύπες κ.λ.π.) όσον αφορά στα πτηνά. Από τα θηλαστικά προστατεύονται: ο ρήσος , η αρκούδα , η αγριόγατα , η βίδρα , ο ασβός , το δενδροκούναβο , το βρωμοκούναβο , ο λύκος, και το τσακάλι

Τα υπόλοιπα αρπακτικά, δηλαδή από τα πτηνά τα κορακοειδή: η κουρούνα , η κάργα και η καρακάξα και από τα θηλαστικά η αλεπού και το πετροκούναβo θεωρούνται «επιβλαβή» για την υπόλοιπη άγρια πανίδα (διότι καταστρέφουν τις φωλιές) και όταν εξακριβωμένα υπάρχουν σε μεγάλη πυκνότητα, πρέπει να ελέγχεται ο πληθυσμός τους. Ειδικά για την περίπτωση της αλεπούς πρέπει να λαμβάνονται ιδιαίτερα μέτρα, διότι είναι ο κυριότερος φορέας της λύσσας. Αυτό αν συνδυασθεί με το γεγονός της πληθυσμιακής αύξησης που παρουσιάζει το είδος τα τελευταία χρόνια, υπάρχει κίν­δυνος για την δημόσια υγεία. Η ασφαλής πυκνότητα του πληθυσμού για την αλεπού είναι 1 άτομο/4.000 στρέμματα.

ΜΕΘΟΔΟΙ ΜΕΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΑΠΩΛΕΙΩΝ ΑΠΟ ΤΑ ΙΕΡΑΚΟΜΟΡΦΑ ΚΑΙ ΤΑ ΑΕΤΟΜΟΡΦΑ

Τα ιερακόμορφα προστατεύονται από την νομοθεσία, γι' αυτό, εκείνο το οποίο θα μειώσει τις απώλειες των θηραμάτων από αυτά, είναι η ενίσχυση της άμυνας των θηραμάτων με βελτίωση του βιοτόπου τους προσφέροντας τα καταφύγιο με την φυ­σική βλάστηση. Στις περιπτώσεις που έχουμε απελευθέρωση τεχνητός εκτρεφομένων θηρα­μάτων για εμπλουτισμό, μπορούμε να διώξουμε τα ιερακόμορφα με τον εξής τρόπο: Στερεώνουμε επάνω σε υψηλούς πασσάλους, μπάλες διαμέτρου 30 εκατοστά, γυα­λιστερές, μεταλλικού χρώματος, ανά 50 μέτρα μεταξύ τους. Για μεγάλο χρονικό διά­στημα τα γεράκια δεν πλησιάζουν την περιοχή.

ΜΕΘΟΔΟΙ ΚΑΙ ΜΕΣΑ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΩΝ «ΕΠΙΒΛΑΒΩΝ»

Ο Δασικός κώδικας (ΝΔ 86/69) στο άρθρο 261 προβλέπει τον έλεγχο των «επιβλαβών» θηραμάτων καθ' όλη την διάρκεια του έτους και με όλα τα μέσα. Η Κοι­νοτική νομοθεσία όμως περιορίζει την χρήση των μέσων μόνο σ' εκείνα που είναι επι­λεκτικά. Συνεπώς εξαιρούνται κάθε μορφής δηλητηριασμένα δολώματα. Οι πιο δόκι­μοι μέθοδοι ελέγχου των «επιβλαβών» θηραμάτων παρατίθενται παρακάτω κατά περίπτωση.

Αλεπού

Η πιο ενδεδειγμένη και νόμιμη μέθοδος ελέγχου του πληθυσμού της αλεπούς είναι η νυκτερινή της Θήρευση. Το συνεργείο πρέπει να είναι εποχούμενο και να δια­θέτει ισχυρό προβολέα. Η Θήρευση γίνεται με λειόκανο ή τουφέκι 0,22". Το συνεργείο πρέπει να συνοδεύεται από Δασικό όργανο. Άλλη μέθοδος είναι η παγάνα η οποία γίνεται από πολυπληθείς ομάδες κυνηγών.

Κορακοειδή

Ο έλεγχος των πληθυσμών των κορακοειδών γίνεται με την χρήση ειδικών παγίδων που τα σχέδια τους δίνονται στις εικόνες . Η επιλεκτικότητα τους συνί­σταται στο είδος του κράχτη.

ΕΠΑΝΩ-UP

Πέππας Γιώργος

Bιβλιογραφία
ΣΤ Κυνηγετική Ομοσπονδία Μακεδονίας-Θράκης
Χ Θωμαίδης - Θ Καραμπατζάκης - Γ Λογοθέτης - Γ Χριστοφορίδου