Πολλές από τις θεωρητικές αναφορές και τις σύγχρονες παιδαγωγικές και διδακτικές προσεγγίσεις εδράζονται στις σχέσεις των ανθρώπινων κοινωνιών με το περιβάλλον. Ήδη όλοι οι πατέρες της ευρωπαϊκής εκπαίδευσης, από τον Comenius έως τον Locke και από τον Rousseau έως τον Pestalozzi, όλοι θεωρούσαν το περιβάλλον ως πηγή σημαντικών εμπειριών, γνώσεων και εκπαιδευτικών εργαλείων. Όλοι οι διάδοχοί τους μέχρι τον Dewey και τον παιδαγωγικό ριζοσπαστισμό του 20ου αιώνα ταύτισαν την εκπαιδευτική ανανέωση με την έξοδο από τους τοίχους του σχολείου και την πορεία προς την κοινότητα: η τοπική κοινότητα είναι το γόνιμο εκπαιδευτικό πεδίο και ταυτόχρονα ένα πλούσιο σύστημα από κοινωνικές-πολιτισμικές σχέσεις, από ιστορικές και ανθρωπολογικές διαστρωματώσεις. Συγκεκριμένα, η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση, μέσα από την ολιστική προσέγγιση της γνώσης, έχει ως στόχο να συνδέσει την επιστήμη με το φυσικό και το κοινωνικό περιβάλλον. Αξιοποιώντας εναλλακτικές εκπαιδευτικές μεθόδους και εργαλεία, αναζητά νέες πηγές γνώσης και πεδία μελέτης. Αυτή η διεύρυνση του ορίζοντα δράσης της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης αγκαλιάζει ολόκληρο το φυσικό, κοινωνικό και πολιτισμικό χώρο, όπου οι άνθρωποι καλύπτουν τις βασικές τους ανάγκες και αναπτύσσονται. Τα σύγχρονα περιβαλλοντικά προβλήματα οδήγησαν προοδευτικά στο μετασχηματισμό της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης σε Εκπαίδευση για την Αειφορία, επαναπροσδιορίζοντας τους στόχους της. Το περιβάλλον δεν αποτελεί απλώς πηγή γνώσης και εκπαίδευσης, αλλά γίνεται κατανοητό ως ένα σύνθετο σύστημα ισορροπιών και σχέσεων, των οποίων οι αλλαγές εμπεριέχουν κινδύνους για το φυσικό περιβάλλον και τον άνθρωπο. Η Εκπαίδευση για την Αειφορία επιδιώκει να καλλιεργήσει στους μαθητές και κατ’ επέκταση στους αυριανούς πολίτες τις αρχές της ενεργούς συμμετοχής, ατομικής και κοινωνικής, για την προστασία του περιβάλλοντος.
Η επιστήμη της Αειφορίας (permaculture) είναι αυτή που ενώνει όλες τις επιστήμες μεταξύ τους. Η Αειφορία είναι ο συνειδητός σχεδιασμός ενός τοπίου, ενός σπιτιού, μιας κοινότητας, της ίδιας μας της ζωής. Σχεδιάζουμε χρησιμοποιώντας πολλαπλά στοιχεία με πολλαπλές λειτουργίες και δίνοντας έμφαση στις μεταξύ τους πολυεπίπεδες συνδέσεις. Αυτό είναι ο σχεδιασμός της Αειφορίας. Είναι ζήτημα σύνδεσης στοιχείων για τα οποία οι περισσότεροι άνθρωποι σήμερα δεν βλέπουν καμία σύνδεση… Μια στέγη, με ένα νεροχύτη, με μια λίμνη με ένα λαχανόκηπο, με έναν οπωρώνα, με ένα βοσκοτόπι… Απλές συνδέσεις που ενισχύουν την παραγωγικότητα, κάνουν τη ζωή μας ευκολότερη, πετυχαίνουν ένα υγιέστερο περιβάλλον, φέρνουν την Αειφορία.
Η Αειφορία είναι το μέλλον της επιβίωσης μας. Είναι ένα σύστημα που σέβεται τη ζωή σε όλες τις μορφές της και χτίζει ένα καλύτερο κόσμο για όλα τα όντα, αναπαράγοντας την ποικιλομορφία που διδάσκει η ίδια η φύση. Εδώ η φύση είναι το μάθημα, η αίθουσα, η δασκάλα: ένα σύστημα που επιβίωσε για εκατομμύρια χρόνια και θα συνεχίσει να επιβιώνει…
ΕΠΑΝΩ-UP
|